Luật sư thẩm định pháp lý M&A: Kiểm tra doanh nghiệp trước giao dịch

Bên mua cổ phần thường tiếp nhận doanh nghiệp với lịch sử nghĩa vụ, hợp đồng và rủi ro tồn tại. Bên mua tài sản có thể đối diện giới hạn chuyển nhượng, chi phí thuế và nghĩa vụ với người lao động theo cơ chế riêng. Thẩm định pháp lý cần bắt đầu bằng câu hỏi “mua thứ gì” và “sau giao dịch có được vận hành tài sản đó không”. Nếu cấu trúc thay đổi giữa chừng, phạm vi rà soát cũng phải đổi. Không nên sử dụng một báo cáo chung về giấy phép để thay thế kiểm tra quyền tài sản, trách nhiệm hợp đồng và các giao dịch với bên liên quan.

Luật Sư Riêng rà soát sở hữu vốn, lịch sử tăng giảm vốn, quyền của cổ đông, nghĩa vụ đăng ký và người hưởng lợi liên quan; xác nhận năng lực của bên bán và thẩm quyền phê duyệt. Tiếp theo là giấy phép ngành nghề, đất đai, tài sản thế chấp, hợp đồng khách hàng chủ lực, khoản vay, bảo lãnh, lao động, sở hữu trí tuệ, tuân thủ thuế và xử lý dữ liệu cá nhân. Với doanh nghiệp dự án, phải kiểm tra thời hạn, điều kiện đầu tư và hạn chế chuyển nhượng. Mỗi phát hiện được đánh dấu mức độ ảnh hưởng đến khả năng đóng giao dịch, giá trị và vận hành sau mua.

Báo cáo không nên chỉ chép lại danh sách văn bản đã xem. Rủi ro cần được mô tả theo sự kiện, căn cứ, mức độ chắc chắn, hậu quả có thể xảy ra và biện pháp khắc phục. Ví dụ: chưa hoàn tất góp vốn có thể ảnh hưởng cấu trúc sở hữu; tài sản thế chấp đòi hỏi điều kiện giải chấp; tranh chấp đang thụ lý có thể yêu cầu giữ lại một phần giá mua. Tùy hồ sơ, luật sư đề xuất điều kiện tiên quyết, cam đoan và bảo đảm, bồi thường, tài khoản ký quỹ, khoản giữ lại hoặc điều chỉnh giá. Vấn đề thuế và định giá chuyên sâu cần phối hợp tư vấn tài chính phù hợp.

Sản phẩm có thể gồm danh mục tài liệu đã nhận, bảng câu hỏi pháp lý còn mở, báo cáo phát hiện theo mức độ ưu tiên, tóm tắt rủi ro cho ban đầu tư và đề xuất điều khoản hợp đồng giao dịch. Nếu bên mua cần tiến hành nhanh, luật sư có thể ưu tiên các điều kiện làm giao dịch không thể hoàn thành rồi mở rộng kiểm tra sau, nhưng phải ghi rõ giới hạn rà soát. Báo cáo cũng nêu các vấn đề phụ thuộc tài liệu do bên bán cung cấp hoặc xác minh với cơ quan nhà nước, để người ra quyết định không hiểu nhầm thành bảo đảm tuyệt đối về tính chính xác.

Nên bắt đầu trước khi đặt cọc lớn hoặc ký thỏa thuận ràng buộc không thể rút, nhất là khi có điều khoản độc quyền đàm phán. Phí được xác định theo số pháp nhân, số địa điểm, khối lượng hợp đồng, lĩnh vực điều kiện, thời gian và mức độ xác minh độc lập. Luật sư thẩm định pháp lý M&Amp;A cần phối hợp với kế toán, thuế và tài chính nhưng không thay thế kiểm toán báo cáo tài chính hoặc định giá tài sản. Kết quả thẩm định là công cụ để quyết định mua, định giá lại hoặc từ chối giao dịch dựa trên rủi ro có căn cứ. Khi cân nhắc luật sư thẩm định pháp lý M&Amp;A, khách hàng nên xác định tài liệu gốc, yêu cầu cụ thể và thời hạn xử lý để Luật Sư Riêng có thể đánh giá phương án phù hợp thay vì đưa ra cam kết khi chưa kiểm tra hồ sơ.

• Luật sư tư vấn đầu tư và M&A
• Pháp luật doanh nghiệp và cổ đông