Tư vấn phương án phục hồi kinh doanh: Lộ trình 2026

Tư vấn phương án phục hồi kinh doanh bắt đầu từ năng lực kinh tế

Doanh nghiệp chỉ nên lựa chọn phục hồi khi hoạt động cốt lõi có khả năng tạo dòng tiền, thị trường còn nhu cầu và các nhóm lợi ích có thể đạt được một phương án phân bổ lợi ích khả thi. Đánh giá pháp lý cần đi sau hoặc song hành với kiểm định kinh tế. Việc lập phương án thật đẹp về hình thức nhưng thiếu vốn lưu động, thiếu đơn hàng có khả năng thực hiện hoặc không được chủ nợ lớn hỗ trợ sẽ khó khôi phục năng lực thanh toán.

Luật sư cần phân biệt ba nhóm tình huống: doanh nghiệp có khó khăn tạm thời về dòng tiền nhưng còn nguồn trả nợ; doanh nghiệp có tài sản hoặc mảng kinh doanh có thể tái cấu trúc để tiếp tục hoạt động; doanh nghiệp đã không còn mô hình kinh doanh có thể phục hồi và cần chuẩn bị phương án chấm dứt hoạt động hoặc thủ tục phá sản. Việc lựa chọn sai hướng có thể làm gia tăng chi phí và làm giảm khả năng thu hồi nợ của các bên.

Hồ sơ đầu vào: công nợ, tài sản, lao động và hoạt động kinh doanh

Để xây dựng phương án có cơ sở, Luật Sư Riêng đề nghị doanh nghiệp phối hợp chuẩn bị bộ dữ liệu có thể đối chiếu với chủ nợ và đơn vị chuyên môn. Tài liệu không chỉ dùng để hoàn thiện mẫu biểu mà phải chứng minh khả năng trả nợ và sự trung thực trong giao dịch.

1. Báo cáo tài chính, sổ cái và dòng tiền thực tế; dự báo doanh thu theo nhóm sản phẩm, khách hàng và thời điểm thu tiền.
2. Bảng công nợ phải trả chia theo ngân hàng, thuế, bảo hiểm xã hội, người lao động, nhà cung cấp, khách hàng trả trước và chủ nợ nội bộ.
3. Thông tin từng khoản vay, lãi, tài sản bảo đảm, nghĩa vụ bảo lãnh, đăng ký thế chấp, điều khoản xử lý khi vi phạm.
4. Danh mục tài sản với chứng cứ sở hữu, hiện trạng sử dụng, giá trị khai thác, tài sản đang tranh chấp, kê biên hoặc bị phong tỏa.
5. Tình trạng hợp đồng trọng yếu, giấy phép, nghĩa vụ giao hàng, mặt bằng, lao động, nghĩa vụ thuế và những thủ tục thi hành án đang diễn ra.
6. Phương án vốn mới, nhà đầu tư dự kiến, điều kiện giải ngân, dự báo sản lượng và khả năng vận hành sau tái cấu trúc.

Phân loại chủ nợ và thứ tự ưu tiên nghĩa vụ

Không thể lập một mức giãn nợ chung cho tất cả chủ nợ. Ngân hàng có tài sản bảo đảm quan tâm tới giá trị tài sản và tính khả thi của tái cơ cấu; người lao động quan tâm tiền lương, trợ cấp và bảo hiểm; nhà cung cấp quan tâm khôi phục chuỗi cung ứng và cam kết thanh toán; khách hàng trả tiền trước quan tâm hoàn thành nghĩa vụ dịch vụ hoặc hoàn tiền; cơ quan thuế và bảo hiểm xã hội chịu cơ chế xử lý riêng theo pháp luật. Những nhóm này cần bảng phân loại, chứng từ đối chiếu và cơ chế thương lượng tương ứng.

Điều 28 Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 quy định phương án phục hồi hoạt động kinh doanh phải nêu biện pháp phục hồi, điều kiện, thời hạn và kế hoạch thanh toán nợ, đồng thời có các quy tắc về thứ tự ưu tiên. Khi xây dựng phương án thuộc thủ tục phục hồi tại Tòa án phải đối chiếu đầy đủ điều khoản đó, không chỉ trình bày cam kết “trả dần” mà bỏ qua nhóm nghĩa vụ được ưu tiên.

Hai hướng xử lý: tái cấu trúc ngoài Tòa án và thủ tục phục hồi

Phương án ngoài Tòa án: khi còn khả năng thương lượng, doanh nghiệp có thể rà soát hợp đồng tín dụng, thỏa thuận kéo dài kỳ hạn, xử lý tài sản không cốt lõi, gọi vốn, thay đổi cơ cấu sản phẩm, đàm phán với nhà cung cấp hoặc tái tổ chức quản trị. Đây là các giao dịch và thỏa thuận theo pháp luật có liên quan; không mặc nhiên được hưởng toàn bộ cơ chế bảo vệ của thủ tục phục hồi do Tòa án thụ lý.

Phương án theo Luật Phục hồi, phá sản: khi đủ điều kiện áp dụng, cần chuẩn bị phương án, danh sách chủ nợ và người mắc nợ, cùng tài liệu chứng minh yêu cầu. Tòa án, Thẩm phán, Hội nghị chủ nợ và Quản tài viên/doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản có trách nhiệm riêng theo luật. Luật sư tư vấn, đại diện cho doanh nghiệp hoặc chủ nợ theo phạm vi ủy quyền; không thay thế hoạt động độc lập của Quản tài viên hoặc quyền quyết định của Tòa án.

Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/03/2026. Hồ sơ đã được thụ lý trước thời điểm này cần đối chiếu quy định chuyển tiếp tại Điều 88; không áp dụng tự động mọi thủ tục mới cho vụ việc đã phát sinh theo Luật Phá sản năm 2014.

Vai trò Luật Sư Riêng và Quản tài viên được phân định thế nào?

Luật Sư Riêng tập trung đánh giá hồ sơ pháp lý, tư vấn lựa chọn hướng xử lý, lập thỏa thuận và các văn bản phục vụ thương lượng, chuẩn bị hồ sơ làm việc với Tòa án hoặc chủ nợ, đại diện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng trong phạm vi cho phép. Khi vụ việc thuộc thủ tục phục hồi, phá sản tại Tòa án, Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, giám sát và báo cáo theo Luật Phục hồi, phá sản và Nghị định số 65/2026/NĐ-CP; hai vai trò phải bảo đảm các quy tắc về tính độc lập và xung đột lợi ích.

Không thể bảo đảm trước việc Hội nghị chủ nợ chấp thuận, có quỹ đầu tư rót vốn hoặc Tòa án công nhận phương án. Lợi ích của doanh nghiệp, người lao động và chủ nợ cần được cân bằng bằng tài liệu trung thực và chỉ tiêu tài chính có thể kiểm chứng.

Căn cứ pháp luật và liên kết chuyên môn

• Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15, hiệu lực từ 01/03/2026 (xem điều khoản chuyển tiếp).
• Nghị định 65/2026/NĐ-CP về Quản tài viên và hành nghề quản lý, thanh lý tài sản.

Tham khảo dịch vụ liên quan: Tư vấn phục hồi – phá sản, Luật sư doanh nghiệp và Luật sư thuế.

Lưu ý: Nội dung là thông tin chuyên môn tổng quát, không thay thế ý kiến pháp lý dựa trên hồ sơ cụ thể. Thời gian, chi phí và khả năng phục hồi phải xác định sau khi thẩm tra toàn diện.